Trots op cultuurpluim

Op dinsdag 6 oktober 2026 mocht ik in mijn gemeente Bonheiden de cultuurpluim 2026 in ontvangst nemen. Ik sprak er het volgende dankwoord uit:

‘Ik ben erg trots dat ik deze cultuurpluim mag ontvangen want ik hou van cultuur. Ik hou van het beleven ervan: lezen, theater, muziek, tentoonstellingen. Ik hou van cultuur maken zoals schrijven en schilderen. Op de lagere school leerden we allemaal schrijven en schilderen maar een boek schrijven of een schilderij maken is toch nog wat anders. Zelfs binnen schrijven en schilderen zijn er zoveel disciplines.

Ik ben dan ook blij dat ik vóór de huidige bezuinigingen schrijfcursussen heb kunnen volgen bij Creatief Schrijven, Wisper en natuurlijk hier in Bonheiden Schrijven en ander ongemak, ik ben blij dat ik de academie in Mechelen voorlopig nog kan betalen om er te leren schilderen.

Ik hou van cultuur omdat het me op sleeptouw neemt, omdat het me een geweten schopt, omdat het de wereld kan veranderen of me kan doen inzien dat er ook andere meningen bestaan en dat die interessant kunnen zijn of omdat ze me een spiegel voorhouden.

Ik hou van cultuur, ook van alle verschillen tussen mensen en hun culturen. Reizen is daarom zo geweldig fascinerend, ook in eigen land.

Ik ben ook trots dat ik deze cultuurpluim als vrouw mag ontvangen. Nu is dat gewoon, honderd jaar geleden was dat ongezien, zelfs vijftig jaar geleden was dit een rariteit. Daarom portretteer ik graag vrouwen, al schrijvend, al schilderend want wij, vrouwen, maken de helft van de bevolking uit maar vrouwen staan niet op de helft van de beelden die we dagelijks zien. Vrouwen domineren bijlage na niet het nieuws.

Zeker in deze tijden van Trumps en Poetins mogen wij, vrouwen, ons niet opnieuw op de achtergrond laten schuiven. Alleen al daarom ben ik gelukkig en trots dat ik met deze pluim even op het podium mag staan.’

Cultuurpluim in Bonheiden

Wat een eer! Apetrots ben ik want ik ben genomineerd voor de cultuurpluim van mijn gemeente. Stemmen kan nog tot 30 september 2026.

Bovendien voel ik me zeer gevleid met deze lof:

Waarom verdient deze persoon de Cultuurpluim 2026?

Gedreven door een stevige maatschappelijke bevlogenheid, reisde Marlies in haar journalistieke carrière de wereld rond op zoek naar verhalen over emancipatie en ontwikkeling. Haar verhalen verschenen in o.a. Knack, de Morgen, het Belang van Limburg en Marie-Claire. Twintig jaar lang was ze hoofdredacteur van het magazine ‘Lokaal’ van de VVSG waar ze lokale politici, maar ook ministers en topambtenaren kon interviewen. Die gesprekken vormden de basis van haar haar debuutroman ‘Voor het zeggen’ dat verscheen in 2018. Met het podcastproject ‘Kunstmanen’, leverde Marlies cultuurliefhebbers gesmaakte analyses en interviews over kunstenfestivals als Watou en Venetië. In 2024 verscheen het boek: ‘Spreken of breken’ over liefde, verzet en verraad in de Tweede Wereldoorlog. Nu werkt ze het levensverhaal van de Mechelse schilder Mayken Verhulst uit, de vrouw achter Pieter Breugel & Zonen. Met Marlies heeft onze gemeente een ‘grande dame’ binnen de domeinen kunst, letteren en journalistiek. En dat verdient zeker een pluim!

Auteurslezing in Bonheiden

Op woensdag 5 november 2025 mocht ik mijn eerste auteurslezing geven (hierbij krijgt de organisatie die me boekt 100 euro korting voor/ op mijn honorarium).

Curieus nodigde me uit voor een lezing over Spreken of Breken in de bibliotheek van Bonheiden. Iedereen luisterde heel aandachtig naar mijn verhaal en wanneer ik zelf stukken voorlas, kon je een speld horen vallen op het vaste tapijt. Wat voelde dat goed.

Wat een onthaal

Zit een mens maanden alleen te schrijven en dagen over stukjes tekst na te denken en ineens ligt dat boek er, zomaar te koop voor iedereen.

Heerlijk: eerst het interview met Joris Hessels in Voorproevers op Radio 1, dan de zalige voorstelling van het boek in de Standaardboekhandel in hartje Antwerpen waar Erik Raspoet me lastige vragen stelde die ik gelukkig kon beantwoorden. Gevolgd door:

26/10 14-16 u: signeren in Standaard boekhandel in Mechelen

31/10 15 u: signeren en panelgesprek op Boektopia

9 en 10/11: Boekenbeurs Davidsfonds Bonheiden

14/12: om half 2 signeer ik een uur in Standaard boekhandel in Heide-Kalmthout, om half 4 doe ik dat in de Antwerpse Standaard boekhandel, Quellinstraat 1A.

20/12: interview met Kristien De Boodt voor Boekenpraat op Radio Centraal.

Spreken of breken

Op 26 september 2024 is het zover. Dan verschijnt mijn boek over de Tweede Wereldoorlog, het boek over Elise Nahon-Hofkens, over het verzet, de liefde en haar verraad.

Het begon allemaal met de anekdotes van mijn vader over het verzet van zijn vader, zijn broer en hijzelf als jonge tiener in de Antwerpse haven.

Wellicht is mijn familie veel te voorzichtig en bang geweest want nergens in de archieven heb ik daar enig spoor van teruggevonden.

Ik kwam wel een verhaal tegen dat me niet meer heeft losgelaten, dat van de mooie Elise Nahon-Hofkens die in het begin van de Tweede Wereldoorlog samen met haar man het linkse verzet in Antwerpen ging versterken. Het is een heel ander verhaal dan van de meeste mensen die in het begin van de oorlog te overdonderd waren om iets tegen de Duitse overheersers te beginnen. De meeste mensen gingen pas in de loop van 1943 in het verzet.

Maar voor Elise en haar man Vital die vanaf de invasie in 1940 weerstand boden, liep het in de loop van 1942 al helemaal mis.

De wind staat goed

Deze lente waait de wind de goede kant uit. We zijn opnieuw met podcasts over tentoonstellingen hedendaagse kunst gestart, na Laure Prouvost in Tilburg gingen we naar Beaufort aan de Belgische kust en dan naar de triënnale in Brugge. We trokken onze stoute schoenen aan en vroegen een accreditatie voor de biënnale van Venetië. Eerste week geen reactie, de tweede en derde ook niet. We voerden het plan af. Tot vorige vrijdag. Opeens. Uitgenodigd. De persdagen zijn al volgende week. We gaan dat gewoon doen. Naar Venetië.

Nog belangrijker is dat het boek over Elise er komt. En hoe. Een tijdlang leek het een hopeloze zaak. Op een dag bedacht ik dat ik een belangrijke foto van haar leven niet had gemaakt: die van het huis waarin ze haar jeugd beleefde. Ik stopte aan het Stuivenbergziekenhuis, stapte uit de auto, maakte deze foto en voor ik naar huis reed, keek ik naar mijn mails. Daarin verscheen het zwart op wit: Pelckmans wil Elise uitgeven. Inleveren op 1 juni, verschijnen op 1 september. Het wordt een mooie (en drukke) zomer.

Wat voeg ik toe?

De voorbije jaren heb ik veel over de Tweede Wereldoorlog gelezen, romans en non-fictie boeken, soms waren dat fantastische leeservaringen, soms schabouwelijke, soms afschuwelijke.

In elk geval werden er al bibliotheken volgeschreven met boeken over de Tweede Wereldoorlog.

Wat kan ik hier nog aan toevoegen?

Mijn eigentijdse vrouwelijke blik. Met mijn visie ben ik in de archieven op zoek gegaan naar wie Elise Nahon-Hofkens was en in welke mate ze slachtoffer en in welke mate ze dader is geweest.

De ondertitel blijft De tragedie van Elise Nahon, maar in plaats van Ze gaf de namen luidt de titel van het boek nu Spreken of Breken, net zoals de eerste woorden van het boek zelf.