Waarom kennen we zo weinig vrouwelijke schilders, schrijvers of beeldhouwers van vorige eeuwen? Bestonden ze niet of zijn ze vergeten? Dat is het beginpunt van mijn nieuwe queeste. Zo wordt Mayken Verhulst in zestiende-eeuwse boeken een groot schilder genoemd, maar wij kennen geen werk van haar. Is dat er nooit geweest, is het verborgen/onbekend/kwijt of bestaat het niet meer?
Dit is de schilder, vertaler en ontwerper Pieter Coecke van Aelst (°1502) met zijn echtgenote Mayken Verhulst (°1518). Van Pieter Coecke van Aelst (die ik in mijn boek Petrus zal noemen) zijn we zeker, hij heeft dezelfde vierkante trekken als op de tekening van Johannes Wierick in ‘Portretten van bekende schilders van de Lage Landen’ dat Volcxken Dierick van de prentenwinkel In de Vier Winden in 1572 uitgaf.
De kinderen boven zouden hun oudste drie kinderen kunnen zijn: Katlijne, Johanna en Mayken (die ik in mijn boek Marijke zal noemen).
Mechelen
Mayken Verhulst is geboren en opgegroeid in de Mechelse Katelijnestraat, in het huis De Roosenboom, dat nu ’t Vliegend Peerd heet en waar Het Zotte Kunstkabinet is gevestigd. In de zestiende eeuw telde de Mechelse Katelijnestraat meer dan honderd kunstateliers.
Mayken Verhulst hielp haar vader in zijn schilderatelier in de Katelijnestraat én in het Minderbroederspand, een soort galerie voor de Mechelse schilders. Deze galerie was een onderdeel van Minderbroedersabdij. Op die site bevindt zich nu niet alleen het cultuurcentrum, de academie en het conservatorium, maar ook het Kunstuur en beeldsmederij De Maan. Het gonst er dus al eeuwenlang van kunst en cultuur.
Antwerpen
Na haar huwelijk met Petrus Coecke van Aelst woont Mayken Verhulst in de Schildpad, het huis van de familie in de Lombardenvest, samen met haar schoonzus en schoonbroer, de kinderen van Petrus’ eerste huwelijk en de gezellen van het atelier.
Brussel
Tegenover het convent van de bogaarden (in de Bogaardenstraat dus) koopt het koppel in 1544 een pand met aan de achterkant een atelier. Hier blijft Mayken wonen tot de dood van Petrus eind 1550. Daarna trekt ze terug naar Antwerpen, maar na enkele jaren keert ze terug naar Brussel waar ze in 1596 overlijdt.
Braunschweig
Zou Mayken de monogrammist van Braunschweig kunnen zijn? Heeft ze in het atelier in Antwerpen in het begin van de jaren veertig onder meer dit schilderij geschilderd en alleen op dit werk haar initialen gezet: Invenit Mayken Verhulst? Of verwijzen deze letters naar de schoonbroer van haar man, de schilder Jan Van Amstel, die in hetzelfde atelier werkte? Er zijn ook tongen die beweren dat de schilderijen die aan de monogrammist van Braunschweig worden toegeschreven eigenlijk van Jan van Hemmesem zijn.
Mayken Verhulst is uitgeefster
